Zwarte Veldkever

Gryllus campestris

foto gemaakt in Artis Amsterdam 14-09-2026

De zwarte veldkever (Gryllus campestris), in het Nederlands beter bekend als de veldkrekel, is een karakteristieke bewoner van zonnige en droge landschappen. Oorspronkelijk heeft deze soort een breed verspreidingsgebied dat grote delen van Centraal- en Zuid-Europa, Noord-Afrika en delen van West-Azië omvat. In West- en Noord-Europa komt de soort voornamelijk voor op schrale graslanden, heideterreinen, zandverstuivingen en zonbeschenen dijken. De veldkrekel leeft in zelfgegraven holletjes in een droge, zandige of leemachtige bodem. Deze pijpjes dienen als schuilplaats tegen roofdieren en extreme temperaturen, en als vaste uitvalsbasis om te zonnen en te tsjirpen.

Het insect is bijzonder gemakkelijk te herkennen aan zijn robuuste, gedrongen en glanzend diepzwarte verschijning. Met een lengte van ongeveer twee tot tweeënnefhalf centimeter is het een vrij grote en zwaar gebouwde krekel. Opvallend is de verhoudingsgewijs grote, kogelronde kop met krachtige kaken. De achterpoten zijn sterk ontwikkeld en aangepast om te springen, hoewel de soort zich over het algemeen stapvoets over de bodem verplaatst. Een belangrijk kenmerk is dat de volwassen dieren korte, stugge vleugels hebben waarmee ze niet kunnen vliegen. Aan de basis van de voorvleugels is vaak een subtiele, gele tot oranjeachtige vlek zichtbaar. De mannetjes maken in de late lente en vroege zomer een luid, karakteristiek 'zanggeluid' door hun voorvleugels langs elkaar te wrijven om vrouwtjes te lokken.

De veldkrekel vertoont sterke overeenkomsten met enkele verwante soorten binnen de familie van de krekels (Gryllidae). De huiskrekel (Acheta domesticus) heeft een vergelijkbare lichaamsbouw, maar verschilt duidelijk door een lichtere, geelbruine tot grijsbruine kleur en het vermogen om wel te vliegen. Een andere mogelijke verwarring is de boskrekel (Nemobius sylvestris), maar deze is aanzienlijk kleiner (slechts acht tot elf millimeter) en heeft een doffe, donkerbruine kleur met een afwijkend vleutelpatroon. De zandkrekel (Gryllodes sigillatus) is eveneens lichter van kleur en mist de typische glanzend zwarte huid van de veldkrekel.

De huidige status van de veldkrekel varieert sterk per regio. Op Europese schaal staat de soort op de IUCN Rode Lijst over het algemeen als 'Niet Bedreigd' (Least Concern) te boek vanwege het grote verspreidingsgebied in Zuid-Europa. In West-Europa, waaronder Nederland en België, heeft de soort gedurende de twintigste eeuw echter een sterke achteruitgang doorgemaakt door intensivering van de landbouw, vermesting en het verdwijnen van schrale heide- en drooggelegen graslanden. Dankzij gerichte natuurbeheersmaatregelen, zoals de bescherming en het herstel van heideterreinen en zandverstuivingen, heeft de veldkrekel zich op diverse plaatsen weer succesvol weten te herstellen en uit te breiden.

Deze soort heb ik het laatst in Artis gezien en gefotografeerd op 14-09-2026.

Deze soort heb ik gezien in Artis