Zwarte Rat

Rattus rattus

foto gemaakt in Dierenpark Amersfoort 11-06-2026

De zwarte rat (Rattus rattus), ook wel bekend als de scheepsrat of zolderrat, is een knaagdier dat oorspronkelijk afkomstig is uit de warmere, tropische delen van Zuidoost-Azië en India. Al in de oudheid heeft de soort zich via vroege handelsroutes en schepen over de rest van de wereld verspreid. Vandaag de dag kent het dier een kosmopolitisch verspreidingsgebied en komt het op bijna alle continenten voor, met een sterke aanwezigheid in kustregio’s en havensteden.

De herkenbaarheid van de zwarte rat is soms verwarrend, omdat de naam misleidend kan zijn; de vachtkleur varieert namelijk van gitzwart tot grijsbruin, met een lichtere tot witte buik. Hij is echter goed te onderscheiden van de bekendere bruine rat door zijn slankere en sierlijkere bouw. Een volwassen zwarte rat weegt zo'n 150 tot 250 gram en heeft een spitse snuit, opvallend grote, vliezige oren en grote, donkere kraalogen. Het meest doorslaggevende kenmerk is de staart: deze is dun, nagenoeg kaal en altijd duidelijk langer dan het eigen lichaam en de kop samen.

Het leefgebied van deze rat is sterk verbonden met zijn uitzonderlijke klimvaardigheid. In de natuur leeft de soort in bossen en struikgewas, maar in de buurt van de mens verkiest hij de hoogte. Je vindt ze vooral op droge, warme plekken zoals zolders, vlieringen, daken en graansilo's, en minder in kelders of riolen. Het zijn nachtactieve alleseters met een sterke voorkeur voor plantaardig voedsel, zoals zaden, granen, noten en fruit, al versmaden ze ook insecten niet.

De huidige status van de zwarte rat is mondiaal gezien stabiel en veilig; de soort is absoluut niet bedreigd. Toch verschilt de situatie sterk per regio. In veel westerse landen is de zwarte rat in de vorige eeuw grotendeels verdreven door de grotere en agressievere bruine rat. In delen van Europa, waaronder Nederland en België, was de soort zelfs even zeldzaam, maar de afgelopen jaren is er weer een duidelijke toename en stabilisatie van de populaties te zien, mede door veranderd plaagdierbeheer.

Deze soort heb ik het laatst in Dierenpark Amersfoort gezien en gefotografeerd op 11-06-2026.

Deze soort heb ik gezien in Dierenpark Amersfoort