Zuid-Amerikaanse reuze sprinkhaan
Tropidacris dux
foto gemaakt in Artis Amsterdam 14-09-2026
De Zuid-Amerikaanse reuzensprinkhaan (Tropidacris dux) is een van de grootste en indrukwekkendste sprinkhanensoorten ter wereld. Zoals de naam al verraadt, ligt de herkomst van deze soort voornamelijk in de tropische en subtropische gebieden van Midden- en Zuid-Amerika. Het natuurlijk verspreidingsgebied strekt zich uit van Mexico in het noorden via Centraal-Amerika tot diep in Zuid-Amerika, waaronder landen als Colombia, Venezuela, Brazilië en het Amazonebekken. De soort prefereert vochtige, tropische regenwouden, bosranden en secundaire bossen. Ze leven voornamelijk in de kronen van hoge bomen en struikgewas, waar ze zich voeden met een breed scala aan bladeren, waaronder die van palmen, hardhoutbomen en soms ook landbouwgewassen.
In het veld is de Zuid-Amerikaanse reuzensprinkhaan vrijwel onmiddellijk herkenbaar aan zijn uitzonderlijke formaat en felle kleuren. Met een spanwijdte die bij volwassen vrouwtjes tot wel 20 tot 25 centimeter kan bedragen en een lichaamslengte tot wel 12 centimeter, behoort dit insect tot de reuzen van de rechtvleugeligen. Dieren van deze soort hebben een robuust, groen tot bruinachtig lichaam met een fijn netwerk van patronen die uitstekende camouflage bieden tussen het bladerdek. Het meest opvallende visuele kenmerk openbaart zich echter pas wanneer de sprinkhaan zijn vleugels uitslaat: de achtervleugels hebben een intens vurig rode tot dieporanje kleur. Dit kleurenspectrum dient om roofdieren tijdens de vlucht af te schrikken en te verwarren.
Binnen hetzelfde geslacht en de bredere familie Romaleidae (de zogenaamde 'luide sprinkhanen' of 'prachtsprinkhanen') komen enkele sterk vergelijkbare soorten voor. De meest bekende verwant is Tropidacris cristata. Deze soort vertoont een vrijwel identieke lichaamsbouw en afmeting, maar onderscheidt zich door de kleur van de achtervleugels, die bij Tropidacris cristata meestal blauw tot violetrood van tint zijn. Een andere vergelijkbare soort is Titanacris albipes, die eveneens imposante afmetingen bereikt, maar duidelijk verschilt door de violette tot paarsblauwe achtervleugels en een slanker gearticuleerd borststuk.
Wat betreft de huidige status is de Zuid-Amerikaanse reuzensprinkhaan niet formeel opgenomen op de wereldwijde Rode Lijst van de IUCN, waardoor er geen officiële internationale beschermingsstatus aan is toegekend. In zijn oorspronkelijke leefgebied geldt de soort over het algemeen als vrij algemeen en lokaal zelfs talrijk. Omdat de populaties een groot geografisch bereik hebben en zich goed kunnen handhaven in gevarieerde bosomgevingen, wordt de soort momenteel niet als direct bedreigd beschouwd. De voornaamste bedreiging op lange termijn vormt grootschalige habitatvernietiging door ontbossing in het Amazonegebied. Vanwege zijn spectaculaire verschijning is de soort bovendien geliefd in entomologische collecties en op educatieve tentoonstellingen in dierentuinen.
Deze soort heb ik het laatst in Artis gezien en gefotografeerd op 14-09-2026.
Deze soort heb ik gezien in Artis
