Witborstdoktersvis

Acanthurus leucosternon

foto gemaakt in Burgers Zoo Arnhem 20-01-2026

De witborstdoktersvis (Acanthurus leucosternon) is een van de meest iconische en begeerde bewoners van de tropische koraalriffen. De herkomst van deze soort ligt in de Indische Oceaan, van de kusten van Oost-Afrika en de Seychellen tot aan de Andamanse Zee en het westen van Indonesië (Bali). In tegenstelling tot veel andere doktersvissen die een enorm verspreidingsgebied hebben, komt deze soort niet voor in de Grote Oceaan. Men treft ze aan in ondiepe, heldere wateren langs rifplateaus en buitenriffen die blootstaan aan flinke golfslag. Hier leven ze vaak in grote groepen om gezamenlijk algen te grazen, wat hen helpt om territoria van agressieve juffersvissen te overrompelen. Ze worden meestal gezien op diepten tussen de 0 en 25 meter.

De herkenbaarheid van de witborstdoktersvis is buitengewoon groot dankzij zijn spectaculaire kleurcontrasten. Het lichaam is ovaal en zijdelings afgeplat met een stralend hemelblauwe basiskleur. Zoals de naam al aangeeft, is de borstpartij helderwit. De kop is diepzwart, wat een scherp contrast vormt met de witte keel en de felgele rugvin. De staartvin is wit met zwarte randen. Een essentieel kenmerk van deze vis is de "scalpel" aan de basis van de staart: een vlijmscherpe, witte uitsteeksel die gebruikt wordt voor zelfverdediging en bij gevechten om territoria. Volwassen exemplaren bereiken een lengte van ongeveer 25 tot 30 centimeter.

Wat betreft vergelijkbare soorten wordt de witborstdoktersvis soms vergeleken met de poederblauwe doktersvis (Acanthurus nigricans). Het belangrijkste verschil is echter de kop en de rugvin; de A. nigricans heeft een donkere rugvin en mist de helderwitte borst, terwijl de witborstdoktersvis juist die kenmerkende gele rugvin en witte borstkas heeft. Ook de sohal doktersvis uit de Rode Zee heeft blauwe tinten, maar deze heeft een complex streeppatroon dat bij de witborstdoktersvis volledig ontbreekt. Door de unieke combinatie van de zwarte kop, het blauwe lijf en de gele rugvin is de A. leucosternon in zijn natuurlijke habitat vrijwel onmiskenbaar.

De huidige status van de witborstdoktersvis wordt door de IUCN geclassificeerd als 'Niet bedreigd' (Least Concern). De soort is lokaal zeer algemeen en de populaties in de Indische Oceaan zijn stabiel. Wel is de vis uiterst populair in de aquariumhandel, wat in sommige gebieden kan leiden tot lokale overbevissing. In gevangenschap staat hij bekend als een van de moeilijkste doktersvissen vanwege zijn gevoeligheid voor ziektes en zijn agressieve gedrag naar soortgenoten. Voor het voortbestaan in de natuur is de vis, als actieve algeneter, sterk afhankelijk van gezonde riffen met veel zonlicht voor de groei van zijn voedselbron.

Deze soort heb ik het laatst in Burgers Zoo gezien en gefotografeerd op 20-01-2026.

Deze soort heb ik gezien in Burgers Zoo