Vossenkopvis

Siganus vulpinus

foto gemaakt in Artis Amsterdam 30-01-2018

De vossenkopvis (Siganus vulpinus) is een markante verschijning uit de familie van de konijnvissen (Siganidae). De herkomst van deze soort ligt in de tropische wateren van de westelijke Grote Oceaan, waar hij voorkomt van de Filipijnen en Indonesië tot aan de kusten van Australië, Micronesië en Nieuw-Caledonië. Hij is een bewoner van koraalrijke gebieden en wordt vaak aangetroffen in lagunes en op buitenriffen, meestal op diepten tussen de 1 en 30 meter. Jonge exemplaren leven vaak in grote scholen tussen het koraal, terwijl volwassen vissen meestal in paren door het rif trekken. Het zijn gespecialiseerde herbivoren die een belangrijke rol spelen bij het in toom houden van algen op het rif.

De herkenbaarheid van de vossenkopvis is zeer groot dankzij zijn unieke kleurpatroon en snuit. Het grootste deel van het lichaam is felgeel, wat scherp afsteekt tegen de wit-zwart getekende kop. De kop heeft een lange, buisvormige snuit waarmee de vis gemakkelijk algen tussen de koraaltakken vandaan kan plukken. Over de kop loopt een brede zwarte band die het oog camoufleert, beginnend bij de snuit en doorlopend tot aan de rugvinstraal. Een opvallend kenmerk van alle konijnvissen, inclusief de vossenkop, zijn de giftige stekels in de rug-, aars- en buikvinnen. Bij dreiging zet de vis deze stekels op als verdedigingsmechanisme. De vis bereikt een gemiddelde lengte van ongeveer 20 tot 25 centimeter. Bij stress of tijdens de nacht kan de vis zijn felle gele kleur verliezen en een gevlekt bruin-grijs camouflagepatroon aannemen.

Wat betreft vergelijkbare soorten wordt de vossenkopvis het meest verward met de geelbruine vossenkop (Siganus unimaculatus). Het belangrijkste verschil is echter eenvoudig te zien: de S. unimaculatus heeft een grote, zwarte vlek op de flanken, net onder het achterste gedeelte van de rugvin, terwijl de gewone vossenkopvis (S. vulpinus) een egaal geel lichaam heeft zonder vlek. Verder lijken ze qua vorm en koptekening nagenoeg identiek. Ook vertoont hij enige gelijkenis met sommige gele doktersvissen, maar de vossenkop is direct te onderscheiden door zijn specifieke zwart-witte snuit en de aanwezigheid van vele kleine, giftige stekels in plaats van de enkele scalpel op de staartwortel.

De huidige status van de vossenkopvis wordt door de IUCN geclassificeerd als 'Niet bedreigd' (Least Concern). De soort is wijdverspreid en de populatieaantallen in het wild zijn stabiel. Omdat de vossenkopvis zich voedt met algen, is hij minder kwetsbaar voor koraalverbleking dan vissen die direct van koraalpoliepen afhankelijk zijn. In de aquariumhandel is de vis bijzonder populair omdat hij helpt bij het bestrijden van ongewenste algen en een rustig karakter heeft tegenover andere soorten. Er zijn momenteel geen specifieke natuurbeschermingsmaatregelen nodig voor deze veerkrachtige en algemeen voorkomende vis.

Deze soort heb ik het laatst in Artis gezien en gefotografeerd op 30-01-2018.

Deze soort heb ik gezien in Artis