Titicacakikker

Telmatobius culeus

foto gemaakt in Dierenpark Amersfoort 11-06-2026

De Titicacakikker (Telmatobius culeus) is een unieke amfibiesoort die zijn oorsprong vindt in het Titicacameer, dat op de grens van Peru en Bolivia ligt, hoog in het Andesgebergte. Het dier is volledig gebonden aan dit specifieke, extreem hooggelegen zoetwatermeer en de direct omliggende waterwegen.

De herkenbaarheid van deze kikker is opvallend en nogal bizar. Het is een grote kikker die tot wel twintig centimeter lang kan worden. Het meest opvallende kenmerk is de enorme hoeveelheid losse, geplooide huid die in grote flappen om het lichaam en de achterpoten hangt. Deze rimpelige huid heeft een cruciale functie: omdat de kikker permanent op de koude bodem van het meer leeft en bijna nooit naar de oppervlakte komt om te ademen, absorbeert hij zuurstof rechtstreeks uit het water via deze huidplooien. De kleur van de bovenzijde varieert van olijfgroen tot donkergrijs, vaak met lichte vlekken, terwijl de buikzijde lichter van kleur is.

Het leefgebied is extreem specifiek en beperkt. De kikker leeft op een hoogte van zo'n 3800 meter boven zeeniveau. Hij verkiest de diepere, koude zones van het Titicacameer, waar de temperatuur van het water constant laag is. De kikker houdt zich voornamelijk op tussen de waterplanten en op de modderige bodem, waar hij jaagt na slakken, insecten en kleine vissen.

De huidige status van de Titicacakikker is uiterst kritiek. De soort is door de IUCN geclassificeerd als ernstig bedreigd (Critically Endangered). De populatie is in de afgelopen decennia dramatisch gekrompen. De grootste bedreigingen zijn de ernstige vervuiling van het Titicacameer door huishoudelijk en industrieel afvalwater, illegale overbevissing voor consumptie en traditionele medicijnen, en de introductie van invasieve vissoorten die de eieren en larven van de kikker opeten. Er lopen inmiddels strenge beschermings- en fokprogramma's om deze unieke soort voor uitsterven te behoeden.

Deze soort heb ik het laatst in Dierenpark Amersfoort gezien en gefotografeerd op 11-06-2026.

Deze soort heb ik gezien in Dierenpark Amersfoort