Snipvis

Macroramphosus scolopax

foto gemaakt in Artis Amsterdam 14-09-2026

De snipvis (Macroramphosus scolopax) is een bijzondere zeevis die voornamelijk voorkomt in de subtropische en gematigde wateren van de Atlantische, Indische en Stille Oceaan. Ook in de Middellandse Zee en langs de zuidwestelijke kusten van Europa wordt de soort regelmatig aangetroffen. Het is een hoofdzakelijk benthopelagische vis die leeft op dieptes variërend van vijftig tot wel zeshonderd meter boven zand- en modderbodems langs het continentaal plat. Snipvissen leven dikwijls in grote scholen en voeden zich hoofdzakelijk met kleine kreeftachtigen, zoals roeipootkreeftjes en vlokreeftjes, die ze met hun unieke snuit uit het water of van de zeebodem opzuigen.

Qua uiterlijk is de snipvis een uiterst opvallende verschijning die door zijn unieke lichaamsvorm niet snel over het hoofd wordt gezien. Het dier heeft een sterk zijdelings afgeplat, hoog lichaam met een roze tot roodachtige rug en een zilverglanzende buikzijde. Het meest karakteristieke kenmerk is de extreem langgerekte, buisvormige snuit met een kleine, tandeloze opening aan het uiteinde, wat sterk doet denken aan de snavel van een snip (waaraan het dier zijn Nederlandse en wetenschappelijke naam dankt). Op de rug bevindt zich een opvallend lange, hele stijve en zaagachtige rugvinnevel die naar achteren wijst en dient als afschrikwekkende verdediging tegen grotere roofvissen.

Binnen het geslacht Macroramphosus en de familie van de snipmessen (Centriscidae) bestaan er enkele nauw verwante soorten die sterk op Macroramphosus scolopax lijken. De belangrijkste verwarring treedt op met de slanke snipvis (Macroramphosus gracilis). Deze verwant werd in het verleden vaak als dezelfde soort beschouwd, maar M. gracilis heeft een slanker, minder hoog lichaam en een verhoudingsgewijs kortere tweede rugvinstekel. Buiten zijn eigen familie vertoont de snipvis oppervlakkige gelijkenissen met zeenaalden en zeepaardjes vanwege de buisvormige snuit, maar hij onderscheidt zich direct door zijn hoge, gecomprimeerde lichaamsbouw en de grote, scherpe rugstekel.

Wat betreft de huidige status valt de snipvis op de wereldwijde Rode Lijst van de IUCN onder de categorie 'Niet Bedreigd' (Least Concern). De soort heeft een gigantisch geografisch verspreidingsgebied en de wereldwijde populaties worden als stabiel en omvangrijk beschouwd. Er is geen sprake van gerichte commerciële visserij op de snipvis, al wordt het dier incidenteel wel als bijvangst gevangen in bodemsleepnetten. Vanwege de grote dieptes waarop de vis voornamelijk leeft en de afwezigheid van directe menselijke dreigingen, ondervindt de wilde populatie op dit moment geen ernstige gevaren in zijn natuurlijke leefomgeving.

Deze soort heb ik het laatst in Artis gezien en gefotografeerd op 14-09-2026.

Deze soort heb ik gezien in Artis