slurfspitsmuis
Macroscelides proboscideus
foto gemaakt in Artis Amsterdam 14-09-2026
De kortsnoetslurfspitsmuis (Macroscelides proboscideus) is een bijzonder klein zoogdier dat oorspronkelijk afkomstig is uit het zuidwestelijke deel van het Afrikaanse continent. Het natuurlijke verspreidingsgebied strekt zich voornamelijk uit over Namibië, Botswana en Zuid-Afrika. De soort leeft in droge, semi-aride tot aride omgevingen, zoals grindwoestijnen, rotsachtige heuvellandschappen en droge savannes met schaarse begroeiing. Ondanks hun naam zijn slurfspitsmuizen geen echte spitsmuizen, maar behoren ze tot de springspitsmuizen (Macroscelididae), een orde die nauwer verwant is aan olifanten en zeekoeien. Het zijn schuwe, voornamelijk schemer- en nachtactieve diertjes die verrassend snel kunnen rennen. Ze voeden zich voornamelijk met kleine insecten zoals mieren en termieten, aangevuld met jonge plantendelen en zaden.
Uiterlijk is de kortsnoetslurfspitsmuis gemakkelijk te herkennen aan zijn ronde, compacte lichaam en zijn flexibele, beweeglijke snuit die sterk doet denken aan een mini-olifantenslurf. Het dier heeft een zachte, dichte vacht met een zandkleurige, geelgrijze tot bruine bovenzijde die uitstekend camouflage biedt tegen de woestijngrond, terwijl de buikzijde witachtig tot lichtgrijs is. Opvallend zijn de verhoudingsgewijs grote, ronde ogen en grote oren. De achterpoten zijn aanzienlijk langer dan de voorpoten, waardoor het dier zich met snelle, springende bewegingen voortbeweegt. Een ander belangrijk kenmerk is een kleine klier aan de onderzijde van de vrijwel kale staart, die wordt gebruikt om het territorium af te bakenen.
Binnen de familie der springspitsmuizen kan de kortsnoetslurfspitsmuis verward worden met nauw verwante soorten zoals de Kaapse olifantspitsmuis (Elephantulus edwardii) of de bosveldolifantspitsmuis (Elephantulus intufi). De kortsnoetslurfspitsmuis onderscheidt zich echter door zijn kortere, rondere oren en een ronder lichaamsvizier ten opzichte van het meer langgerekte profiel van de Elephantulus-soorten. Bovendien mist Macroscelides proboscideus de duidelijke, lichte ring rond de ogen die bij veel Elephantulus-soorten aanwezig is. Echte spitsmuizen (Soricidae) onderscheiden zich direct door hun veel kortere achterpoten, kleine oogjes en een totaal andere voortbeweging.
Wat betreft de huidige status valt de kortsnoetslurfspitsmuis op de wereldwijde Rode Lijst van de IUCN onder de categorie 'Niet Bedreigd' (Least Concern). De soort kent een ruim verspreidingsgebied binnen het droge zuiden van Afrika en de populaties worden als stabiel beschouwd. Omdat het dier voornamelijk in ruige, voor de mens moeilijk toegankelijke woestijngebieden leeft, ondervindt het op dit moment weinig directe bedreiging door menselijke activiteiten of habitatverlies.
Deze soort heb ik het laatst in Artis gezien en gefotografeerd op 14-09-2026.
Deze soort heb ik gezien in Artis
