Schilderskikker

Dendrobates tinctorius

foto gemaakt in Artis Amsterdam 14-09-2026

De schilderskikker (Dendrobates tinctorius), ook wel bekend als de verfgifkikker, is een van de meest bekende en opvallende vertegenwoordigers van de familie gifkikkers (Dendrobatidae). Oorspronkelijk heeft deze kleine amfibiënsoort een geografisch verspreidingsgebied dat zich uitstrekt over het oostelijke deel van het Guianaschild in Zuid-Amerika, met name in Suriname, Frans-Guyana, Guyana en het noordelijkste deel van Brazilië. De soort leidt voornamelijk een bodembewonend bestaan in de vochtige, primaire en secundaire tropische regenwouden. Ze zijn voornamelijk te vinden op de bosbodem tussen de vochtige bladerlaag, bij de wortels van grote bomen en rond omgevallen stammen. Het zijn actieve dagdieren die voortdurend jagen op kleine ongewervelden zoals mieren, mijten en kleine kevers.

In het bos is de schilderskikker door zijn felle en variabele waarschuwingskleuren (aposematisme) zeer gemakkelijk te herkennen. Hoewel de specifieke tekening sterk kan variëren afhankelijk van de exacte herkomst en de specifieke lokaalpopulatie (morph), bestaat het basispatroon meestal uit een diepblauwe tot zwarte grondkleur op de pootjes en flanken, gecombineerd met heldere gele, witte of felblauwe strepen en vlekken op de rug en kop. Bekende kleurvarianten zijn onder meer de 'Azureus' (vroeger beschouwd als een aparte soort, die vrijwel geheel azuurblauw is met zwarte stipjes) en de 'Nominaat' met felle gele rugstrepen. De huid van de kikkers scheidt toxische alkaïden uit die hen beschermen tegen predatoren.

Binnen het geslacht Dendrobates vertoont de schilderskikker sterke gelijkenissen met enkele verwante gifkikker-soorten. Een bekende verwarring treedt op met de geelgebande gifkikker (Dendrobates leucocephalus), maar deze heeft een strakker dwarsgeband patroon van felgeel en zwart en mist de blauwe poottinten die bij veel tinctorius-varianten dominant zijn. Ook de bijengifkikker (Dendrobates leucomelas) is kleiner en kent een ander vlekkenpatroon. Vergeleken met soorten uit het geslacht Phyllobates of Ranitomeya valt de schilderskikker direct op door zijn robuustere lichaamsbouw en grotere formaat; met een lengte tot wel zes centimeter is het een van de grootste soorten binnen de gifkikkerfamilie.

Wat betreft de huidige status valt de schilderskikker op de wereldwijde Rode Lijst van de IUCN onder de categorie 'Niet Bedreigd' (Least Concern). Het totale verspreidingsgebied is relatief groot en de populatie wordt op dit moment als stabiel beschouwd. De grootste bedreigingen voor de wilde populaties vormen de geleidelijke aantasting van het tropisch regenwoud door houtkap, mijnbouw en landbouwactiviteiten, evenals de illegale vangst voor de terrariumhandel. Dankzij de strenge wetgeving en het feit dat de soort erg succesvol wordt gekweekt in gevangenschap door kweekprogramma's in dierentuinen en door particuliere liefhebbers, is de druk van de wilde vangst aanzienlijk afgenomen.

Deze soort heb ik het laatst in Artis gezien en gefotografeerd op 14-09-2026.

Deze soort heb ik gezien in Artis