rode vlagbaars

Pseudanthias squamipinnis

Foto van rode vlagbaars (Pseudanthias squamipinnis) in Artis Amsterdam
foto gemaakt in Artis Amsterdam 14-09-2026

De rode vlagbaars (Pseudanthias squamipinnis), ook wel bekend als de juweelbaars of vlagbaarsje, kent zijn oorsprong in de warme, tropische wateren van de Indo-Pacific. Het natuurlijke verspreidingsgebied strekt zich uit van de Rode Zee en de oostkust van Afrika tot ver in de Stille Oceaan, waaronder het Great Barrier Reef. De soort leeft in enorme scholen rondom koraalriffen, lagoons en steile buitenriffen op dieptes variƫrend van twee tot zo'n veertig meter. Ze houden zich bij voorkeur op rondom grote koraalblokken (zoals Acropora), waar ze bij het minste gevaar tussen duiken. De visjes voeden zich voornamelijk met zoƶplankton dat door de stroming langs het rif wordt gevoerd.

De rode vlagbaars is bijzonder gemakkelijk te herkennen aan zijn felle kleurstelling en gracieuze lichaamsvorm. De soort is protogyn hermafrodiet: alle dieren worden geboren als vrouwtje, en het dominante individu ontwikkelt zich tot mannetje. Vrouwtjes zijn helder oranjegeel van kleur met een opvallende, paarsblauwe streep die onder het oog doorloopt tot de basis van de borstvin. Mannetjes zijn aanzienlijk groter (tot circa 15 centimeter) en transformeren naar een intens fuchsia- tot roodpaarse kleur met een verlengde, vlagachtige derde rugvinstekel en een diep ingesneden, lier-vormige staartvin.

Binnen het geslacht Pseudanthias zijn er talloze verwante soorten die gelijkenissen vertonen, zoals de paarse vlagbaars (Pseudanthias tuka) en de zonnetorenvlagbaars (Pseudanthias dispar). Pseudanthias tuka onderscheidt zich door een egaal paarslichaam met een geel getinte rug- en staartrand bij de vrouwtjes, terwijl Pseudanthias dispar een opvallende felrode rugvin heeft die bij de rode vlagbaars ontbreekt. De combinatie van de kenmerkende oogstreep bij de vrouwtjes en de felpaarse tint met verlengde rugvinstekel bij de mannetjes maakt de rode vlagbaars echter uniek.

Op de globale Rode Lijst van de IUCN is de rode vlagbaars geclassificeerd als 'Niet Bedreigd' (Least Concern). De wilde populaties zijn omvangrijk en wijdverpreid over een enorm geografisch gebied. Wel heeft de soort lokaal te lijden onder koraalverbleking (bleaching) en habitatvernietiging als gevolg van klimaatverandering en vervuiling, aangezien ze voor schuilgelegenheid en voortplanting sterk afhankelijk zijn van gezonde steenkoralen. Omdat het een van de populairste en sterkste vlagbaarzen is voor het zeeaquarium, wordt de soort ook matig gevangen voor de internationale aquariumhandel.

Deze soort heb ik het laatst in Artis gezien en gefotografeerd op 14-09-2026.

Deze soort heb ik gezien in Artis | Blijdorp