Piramide vlindervis

Hemitaurichthys polylepis

foto gemaakt in Burgers Zoo Arnhem 20-01-2026

De piramidevlindervis (Hemitaurichthys polylepis) is een gracieuze en kleurrijke vertegenwoordiger van de koraalvlinderfamilie (Chaetodontidae). De herkomst van deze soort ligt in de centrale en westelijke Grote Oceaan, variërend van de Kersteiland-regio in de oostelijke Indische Oceaan tot aan de Hawaïaanse eilanden, de Line-eilanden en Frans-Polynesië. In tegenstelling tot veel andere koraalvlinders die solitair of in paren tussen het koraal leven, is de piramidevlindervis een uitgesproken scholenvis. Men treft ze vaak in enorme groepen aan langs de buitenste rifhellingen en steile wanden die blootstaan aan sterke stromingen. Hier zwemmen ze soms wel tientallen meters boven het rif in de waterkolom om zich te voeden met zoöplankton. Ze komen voor op diepten tussen de 3 en 60 meter.

De herkenbaarheid van de piramidevlindervis is zeer groot dankzij het opvallende, bijna geometrische kleurpatroon. Het lichaam heeft een stralend witte basis, die op de flanken wordt onderbroken door twee grote, driehoekige gele vlakken aan de bovenzijde (bij de rugvin) en de achterzijde. Wanneer de vis in een groep zwemt, vormen deze gele en witte vlakken een mozaïek dat roofvissen in verwarring brengt. De kop is doorgaans donkerbruin tot zwartachtig, wat scherp afsteekt tegen het witte lichaam. De staartvin is helderwit. Deze vis heeft een typisch zijdelings afgeplat lichaam en bereikt een maximale lengte van ongeveer 18 centimeter. Door hun specifieke tekening lijken de vissen, van een afstandje gezien, op witte piramides die tegen een gele achtergrond zweven.

Wat betreft vergelijkbare soorten wordt de piramidevlindervis het meest vergeleken met zijn nauwe verwant, de zwart-witte piramidevlindervis (Hemitaurichthys zoster). Het belangrijkste verschil is echter direct zichtbaar in de kleur: waar de H. polylepis heldergeel is, is de H. zoster (die voornamelijk in de Indische Oceaan voorkomt) zwart met een brede verticale witte band in het midden. Ook andere koraalvlinders hebben soms gele tinten, maar de unieke combinatie van de donkere kop, het witte middenrif en de grote gele driehoeken maakt de piramidevlindervis vrijwel onmiskenbaar in zijn verspreidingsgebied.

De huidige status van de piramidevlindervis wordt door de IUCN geclassificeerd als 'Niet bedreigd' (Least Concern). De soort is wijdverspreid en komt in zeer grote aantallen voor, vooral op gezonde riffen in de Grote Oceaan. Omdat ze planktoneters zijn en niet direct afhankelijk zijn van het eten van koraalpoliepen, zijn ze iets veerkrachtiger tegen lokale koraalsterfte dan sommige van hun familieleden. In de aquariumhandel is de vis populair omdat hij als 'rifveilig' wordt beschouwd en een relatief sterke overlever is. Er zijn momenteel geen specifieke bedreigingen die de wereldwijde populatie van deze vis in gevaar brengen.

Deze soort heb ik het laatst in Burgers Zoo gezien en gefotografeerd op 20-01-2026.

Deze soort heb ik gezien in Burgers Zoo