Maskerwimpelvis

Zanclus cornutus

foto gemaakt in Artis Amsterdam 30-01-2018

De maskerwimpelvis (Zanclus cornutus), wereldwijd beroemd als de 'Moorish Idol', is een van de meest iconische vissen van de tropische wateren. De herkomst van deze soort beslaat een gigantisch gebied in de Indo-Pacifische regio, van de oostkust van Afrika en de Rode Zee tot aan de kust van Mexico en Peru. Hoewel hij qua uiterlijk sterk op een koraalvlinder lijkt, is hij de enige overlevende soort binnen zijn eigen familie (Zanclidae). Men treft hem aan in diverse habitats, zoals vlakke riffen, lagunes en steile buitenrifhellingen, tot op diepten van wel 180 meter. Het is een sociale vis die vaak in paren of kleine groepen leeft en zich voedt met sponzen, poliepen en andere kleine ongewervelden die hij tussen het koraal uitpeutert.

De herkenbaarheid van de maskerwimpelvis is ongeëvenaard. Het lichaam is schijfvormig en zijdelings extreem afgeplat, getooid met een contrastrijk patroon van brede verticale zwarte, witte en gele banden. Het meest karakteristieke kenmerk is de extreem lange, witte wimpel die wordt gevormd door de verlengde stekels van de rugvin. De kop is voorzien van een opvallende, zadelvormige gele vlek op de snuit, die eindigt in een kleine bek met borstelachtige tanden. Boven de ogen bevinden zich bij volwassen exemplaren kleine, hoornachtige uitsteeksels, waaraan de wetenschappelijke naam cornutus (gehoornd) is ontleend. De staartvin is diepzwart en steekt scherp af tegen het lichte achterlichaam. De vis kan een lengte bereiken van ongeveer 23 centimeter, exclusief de lange wimpel.

Wat betreft vergelijkbare soorten wordt de maskerwimpelvis zeer vaak verward met de gewone wimpelvis (Heniochus acuminatus). Het belangrijkste verschil is echter duidelijk zichtbaar bij de kop en de staart: de gewone wimpelvis heeft een witte staart en mist de gele vlek op de snuit. Bovendien heeft de maskerwimpelvis een veel complexer kleurenpatroon en een meer spitse snuit. Waar de gewone wimpelvis tot de familie van de koraalvlinders behoort en relatief eenvoudig houdbaar is, staat de maskerwimpelvis bekend als een uiterst delicate soort die in gevangenschap zeer moeilijk in leven te houden is vanwege zijn specifieke dieet en stressgevoeligheid.

De huidige status van de maskerwimpelvis wordt door de IUCN geclassificeerd als 'Niet bedreigd' (Least Concern). De soort is wijdverspreid en de populatie-aantallen in het wild zijn stabiel. Ondanks zijn enorme populariteit door de film Finding Nemo, waarin het karakter 'Gill' een maskerwimpelvis is, wordt de druk van de aquariumhandel momenteel niet als een bedreiging voor de wilde populaties gezien. Wel is de soort, zoals alle rifvissen, sterk afhankelijk van gezonde koraalriffen. Omdat de vis een zeer lang larvaal stadium heeft en zich over grote afstanden via oceaanstromingen verspreidt, heeft hij een groot vermogen om afgelegen gebieden te koloniseren.

Deze soort heb ik het laatst in Artis gezien en gefotografeerd op 30-01-2018.

Deze soort heb ik gezien in Artis | Burgers Zoo