Marokkaanse Doornstaartagame
Uromastyx nigriventris
foto gemaakt in Artis Amsterdam 14-09-2026
De Marokkaanse doornstaartagame (Uromastyx nigriventris) is een robuuste reptielensoort die zijn oorsprong vindt in het noordwesten van Afrika. Het natuurlijke verspreidingsgebied strekt zich hoofdzakelijk uit over Marokko en delen van Algerije, waar het dier leeft in extreem droge, aride omgevingen. De soort is volledig aangepast aan het overleven in rotsachtige woestijnen, steppes, droge bergbossen en grindvlaktes. Ze zoeken dekking in diepe, zelfgegraven hollen onder grote rotsblokken of benutten natuurlijke rotsspleten om te ontsnappen aan de verzengende hitte van de dag en de koude woestijnnachten. Deze agamen zijn uitgesproken dagactief en brengen een groot deel van de ochtend door met zonnen op stenen om hun lichaamstemperatuur op peil te brengen, waarna ze op zoek gaan naar voedsel dat voornamelijk bestaat uit droge planten, zaden en bladeren.
Uiterlijk is de Marokkaanse doornstaartagame een opvallende en krachtig gebouwde verschijning die een lengte van zo'n vijfendertig tot veertig centimeter kan bereiken. De soort is het gemakkelijkst te herkennen aan zijn brede, afgeplatte lichaam en de karakteristieke, korte staart die bedekt is met krachtige, scherpe stekelschubben. Deze staart dient als effectief verdedigingsmechanisme: bij gevaar vlucht de agame in zijn hol en blokkeert de ingang met deze stekelige staart, of deelt er krachtige slagen mee uit naar belagers. Wat de Marokkaanse soort extra bijzonder maakt, is het spectaculaire kleurcontrast. Volwassen exemplaren vertonen vaak felle, variabele kleuren zoals heldergeel, oranje of intens groen, die sterk afsteken tegen de diepzwarte vlekken en patronen op hun rug, kop en poten.
Binnen het geslacht Uromastyx komen meerdere soorten voor die veel gelijkenissen vertonen met Uromastyx nigriventris. Voorheen werd deze soort beschouwd als een ondersoort van de gewone noordelijke doornstaartagame (Uromastyx acanthinura). De Marokkaanse variant onderscheidt zich echter door een meer uitgesproken zwarte buik- en rugtekening en vaak intensere, fellere kleurcontrasten (met name de felle groene of oranje tinten) vergeleken met de meer geelbruine of doffe U. acanthinura. Een andere verwante soort is de Saharadoornstaartagame (Uromastyx geyri), maar deze blijft over het algemeen slanker en kleiner van formaat en bezit een langere, minder zwaar bestekelde staart.
Wat betreft de huidige status valt de Marokkaanse doornstaartagame onder de bescherming van de CITES-overeenkomst (Bijlage II), wat betekent dat de internationale handel in in het wild gevangen exemplaren streng wordt gereguleerd en gecontroleerd. Op de globale Rode Lijst van de IUCN staat de soort gekwalificeerd als 'Niet Bedreigd' (Least Concern), al staan lokale populaties soms onder druk. Bedreigingen in het wild vormen onder meer de aantasting van de natuurlijke woestijnhabitat en de vangst voor de lokale markt of illegale dierenspeciaalzaken. Dankzij succesvolle kweekprogramma's in gevangenschap wordt de druk op de wilde populaties tegenwoordig beperkt, en is de soort een gewaardeerde bewoner in gespecialiseerde woestijnterraria en dierentuinen.
Deze soort heb ik het laatst in Artis gezien en gefotografeerd op 14-09-2026.
Deze soort heb ik gezien in Artis
