Maanstaart-grootoogbaars

Priacanthus hamrur

foto gemaakt in Burgers Zoo Arnhem 22-01-2026

De maanstaart-grootoogbaars (Priacanthus hamrur), ook wel de rode grootoogbaars genoemd, is een opvallende verschijning in de tropische wateren van de Indo-Pacifische regio. De herkomst van deze soort strekt zich uit van de Rode Zee en de kust van Oost-Afrika tot aan Frans-Polynesië, en van Zuid-Japan tot aan de kusten van Australië. Deze vis leeft voornamelijk rond koraalriffen en rotsachtige structuren, meestal op diepten tussen de 8 en 80 meter. Het is een typische nachtvogel van de zee; overdag houdt hij zich vaak schuil in grotten of onder overhangende koraalformaties, om tijdens de schemering en nacht tevoorschijn te komen. Hij voedt zich dan met zoöplankton, kleine vissen en schaaldieren die hij met zijn scherpe zintuigen in het duister weet te vinden.

De herkenbaarheid van de maanstaart-grootoogbaars is direct gelinkt aan zijn naam en leefwijze. Het meest opvallende kenmerk zijn de enorm grote, goudkleurige ogen, die speciaal zijn aangepast om bij zeer weinig licht te kunnen zien. Het lichaam is zijdelings afgeplat en heeft een kleur die kan variëren van dieprood tot zilverachtig roze. Deze vis is een meester in kleurverandering en kan zijn tint binnen enkele seconden aanpassen aan zijn gemoedstoestand of omgeving, waarbij soms een vlekkenpatroon verschijnt. De staartvin heeft een karakteristieke, licht naar binnen gebogen vorm, wat hem de naam 'maanstaart' oplevert. De mond is opvallend groot en schuin naar boven gericht. Volwassen exemplaren bereiken meestal een lengte van ongeveer 35 tot 45 centimeter.

Wat betreft vergelijkbare soorten wordt de maanstaart-grootoogbaars vaak verward met andere leden van de familie Priacanthidae, zoals de glasoogbaars (Heteropriacanthus cruentatus). Het belangrijkste verschil zit in de vorm van de staartvin: de maanstaart-grootoogbaars heeft een holle, sikkelvormige achterrand, terwijl de glasoogbaars een meer rechte of zelfs bolle staartrand heeft. Ook zijn de vinnen van de P. hamrur vaak donkerder gerand. Hoewel ze beide rood zijn en grote ogen hebben, is de maanstaartvariant meestal iets groter en eleganter gebouwd dan zijn nauwe verwanten.

De huidige status van de maanstaart-grootoogbaars wordt door de IUCN geclassificeerd als 'Niet bedreigd' (Least Concern). De soort is wijdverspreid en komt in gezonde aantallen voor in vrijwel zijn gehele verspreidingsgebied. Hoewel de vis lokaal wordt gevangen voor consumptie en soms opduikt in de aquariumhandel, vormen deze activiteiten geen bedreiging voor het voortbestaan van de soort. De vis profiteert van zijn vermogen om in verschillende rifhabitats te overleven, zolang er voldoende schuilplaatsen beschikbaar zijn. Bescherming van het koraalrif blijft echter de belangrijkste factor voor het behoud van deze karakteristieke nachtjager.

Deze soort heb ik het laatst in Burgers Zoo gezien en gefotografeerd op 22-01-2026.

Deze soort heb ik gezien in Burgers Zoo