kleine zusterhaai

Pseudoginglymostoma brevicaudatum

foto gemaakt in Artis Amsterdam 14-09-2026

De kleine zusterhaai (Pseudoginglymostoma brevicaudatum), soms ook wel de kortstaartzusterhaai genoemd, is een kleine, bodembewonende haaiensoort uit de familie van de verpleegsterhaaien (Ginglymostomatidae). De oorsprong van deze zeldzame soort ligt in de tropische wateren van de noordwestelijke Indische Oceaan. Het verspreidingsgebied is erg beperkt en concentreert zich voornamelijk langs de kusten van Oost-Afrika, waaronder Tanzania, Kenia, Madagaskar en de eilandengroep van de Seychellen. De vis leefgebied bevindt zich voornamelijk in zeer ondiep water op koraalriffen en rotsachtige bodems tot een diepte van ongeveer veertig meter. Het is een rustige, voornamelijk nachtactieve haai die overdag schuilt in rotskolken, grotten of onder koraalrichels, en 's nachts op zoek gaat naar kleine kreeftachtigen, inktvissen en kleine bodemvissen.

In vergelijking met andere haaiensoorten is de kleine zusterhaai zeer gemakkelijk te herkennen aan zijn bescheiden omvang en specifieke lichaamsbouw. Het dier bereikt een maximale lengte van slechts ongeveer 75 centimeter, wat hem een van de kleinste vertegenwoordigers binnen zijn familie maakt. De haai heeft een egaal donkerbruine tot chocoladebruine kleur over het gehele lichaam, zonder opvallende vlekken- of strepenpatronen. De kop is breed en afgeplat met hele kleine baarddraden (barbels) bij de neusgaten. De twee rugvinnen staan relatief ver naar achteren geplaatst op het lichaam, waarbij de eerste rugvin vlak boven de buikvinnen begint. De staart is opvallend kort vergeleken met die van andere verpleegsterhaaien, wat ook terug te zien is in de wetenschappelijke soortnaam brevicaudatum (wat 'korte staart' betekent).

Binnen de familie Ginglymostomatidae treedt de meeste verwarring op met de gewone verpleegsterhaai (Ginglymostoma cirratum) en de koraalverpleegsterhaai (Nebrius ferrugineus). De gewone verpleegsterhaai wordt echter aanzienlijk groter (tot wel drie meter) en bezit veel langere neusbaarddraden en een langere staart. De koraalverpleegsterhaai heeft spitse, meer sikkelvormige vinnen en een lichtere, roestbruine tot grijze kleur. Ook het formaat vormt een direct doorslaggevend verschil: volwassen exemplaren van de kleine zusterhaai blijven qua grootte achter bij de juvenielen van deze grotere verwanten.

Wat betreft de huidige status is de kleine zusterhaai op de wereldwijde Rode Lijst van de IUCN geclassificeerd als 'Kritiek Bedreigd' (Critically Endangered). De soort heeft een zeer klein en gefragmenteerd verspreidingsgebied en de populaties zijn in de afgelopen decennia sterk afgenomen. De voornaamste bedreigingen vormen de verwoesting en aantasting van koraalriffen door klimaatverandering, dynamietvisserij en kustontwikkeling, evenals een hoge visserijdruk. Omdat het dier in hele ondiepe kustwateren leeft, wordt het regelmatig als bijvangst gevangen in bodemnetten en visvallen. Beschermingsmaatregelen voor koraalriffen in Oost-Afrika zijn essentieel om deze unieke dwerghaai voor uitsterven te behoeden.

Deze soort heb ik het laatst in Artis gezien en gefotografeerd op 14-09-2026.

Deze soort is ook bekend onder de naam(en) kleine verpleegsterhaaien

Deze soort heb ik gezien in Artis