Gevlekte reuzentandbaars
Epinephelus tukula
foto gemaakt in Burgers Zoo Arnhem 20-01-2026
De gevlekte reuzentandbaars (Epinephelus tukula), ook wel de aardappelbaars genoemd vanwege zijn unieke vlekkenpatroon, is een van de meest imposante bewoners van het koraalrif. De herkomst van deze reus ligt in de tropische en subtropische wateren van de Indo-Pacifische regio. Men vindt hem van de Rode Zee en de oostkust van Afrika tot aan Zuid-Japan en het Groot Barrièrerif in Australië. Deze soort heeft een sterke voorkeur voor diepe riffen, afgelegen koraalwanden en onderzeese bergen op diepten tussen de 10 en 150 meter. Het zijn territoriale vissen die vaak decennialang op hetzelfde deel van het rif blijven wonen. Ondanks hun enorme omvang zijn ze verrassend nieuwsgierig naar duikers, wat hen een favoriet onderwerp maakt voor onderwaterfotografie.
De herkenbaarheid van de gevlekte reuzentandbaars is groot dankzij zijn massieve bouw en specifieke tekening. Het lichaam is robuust en zwaargebouwd met een grote kop en brede bek. De basiskleur varieert van lichtgrijs tot bruinachtig, bedekt met grote, donkerbruine tot zwarte ovale vlekken die doen denken aan aardappels. Bij oudere exemplaren kunnen deze vlekken vervagen of in elkaar overvloeien. De vinnen zijn vaak getooid met kleinere donkere stippen. Deze tandbaars is een echte gigant; hij kan een lengte bereiken van wel 2 meter en een gewicht van meer dan 110 kilogram. Het is een geduchte roofvis die vanuit een hinderlaag toeslaat op vissen, kleine haaien, kreeftachtigen en roggen, waarbij hij zijn prooi vaak in zijn geheel naar binnen zuigt door een vacuüm te creëren met zijn bek.
Wat betreft vergelijkbare soorten wordt de gevlekte reuzentandbaars soms verward met de reuzentandbaars (Epinephelus lanceolatus). Het belangrijkste verschil is echter het patroon: de E. lanceolatus is vaak egaler donker of gevlekt met onregelmatige lichte vlekken, terwijl de E. tukula de zeer specifieke, duidelijk begrensde 'aardappelvlekken' heeft. Ook de bruine tandbaars (Epinephelus fuscoguttatus) vertoont gelijkenissen, maar deze soort blijft aanzienlijk kleiner en heeft een andere vlekverdeling op de kop en rug. De enorme omvang in combinatie met het rustige, bijna statige gedrag en de typerende vlekken maakt de E. tukula meestal eenvoudig te determineren.
De huidige status van de gevlekte reuzentandbaars wordt door de IUCN geclassificeerd als 'Niet bedreigd' (Least Concern). Hoewel de soort wijdverspreid is, zijn de populaties kwetsbaar vanwege hun trage groei en het feit dat ze pas op late leeftijd geslachtsrijp worden. In sommige regio's worden ze beschermd tegen commerciële visserij en speervissen om de populaties stabiel te houden, vooral omdat ze een belangrijke rol spelen als top-predator op het rif. De grootste dreiging vormt lokale overbevissing en de vernietiging van hun habitat. Gelukkig genieten ze in veel nationale parken, zoals bij het Groot Barrièrerif, strikte bescherming, waardoor ze daar in gezonde aantallen blijven voorkomen.
Deze soort heb ik het laatst in Burgers Zoo gezien en gefotografeerd op 20-01-2026.
Deze soort heb ik gezien in Burgers Zoo
