Gele doktersvis

Zebrasoma flavescens

foto gemaakt in Artis Amsterdam 14-09-2026

De gele doktersvis (Zebrasoma flavescens) is een van de meest iconische bewoners van de koraalriffen. Oorspronkelijk komt deze opvallende zeevis voornamelijk voor in de warme, sub-tropische en tropische wateren van de Stille Oceaan. De grootste populaties bevinden zich rondom de Hawaïaanse eilanden, maar de soort wordt ook aangetroffen op riffen bij Japan, de Marshalleilanden en Johnston Atoll. Ze leven daar op vrij geringe diepte, voornamelijk in beschutte lagunes en aan de buitenkanten van koraalriffen waar voldoende zonlicht is voor de groei van algen, hun primaire voedselbron.

De soort is dankzij zijn opvallende uiterlijk vrijwel onmiddellijk te herkennen. De vis heeft een schijfvormig, sterk zijdelings afgeplat lichaam met een felle, egaal citroengele kleur. Zelfs de vinnen zijn intens geel gekleurd. Kenmerkend is de spitse snuit waarmee de vis gemakkelijk tussen het koraal naar algen zoekt. Aan weerszijden van de staartbasis bevindt zich een vlijmscherp, wit uitsteeksel — de 'scalpel' waaraan de doktersvis zijn naam dankt. Dit mesje wordt gebruikt ter verdediging tegen roofvissen of bij territoriale twisten. Opvallend is dat het gele kleurenpalet 's nachts verandert: in het donker vervaagt de felle kleur en verschijnt er een donkerdere, bruinachtige tint met een lichte horizontale streep over het lichaam als camouflage.

Hoewel de gele doktersvis vrij uniek is in zijn kleurstelling, kan hij soms verward worden met enkele verwante soorten binnen het geslacht Zebrasoma. De zeilvindoktersvis (Zebrasoma veliferum) en de gestreepte doktersvis (Zebrasoma scopas) hebben een vergelijkbare lichaamsbouw, maar Zebrasoma scopas heeft een voornamelijk bruine tot olijfkleurige tint. De citroendoktersvis (Acanthurus pyroferus) vertoont in zijn jeugdstadium eveneens een felgele kleur, maar deze soort mist de specifieke schijfvormige bouw en de opvallend witte staartscalpel van Zebrasoma flavescens.

Wat betreft de huidige status valt de gele doktersvis op de rode lijst van de IUCN onder de categorie 'Niet Bedreigd' (Least Concern). Toch heeft de wildpopulatie onder druk gestaan door de intensieve vangst voor de aquariumhobby, waarin de soort bijzonder geliefd is. Om de wilde populaties te beschermen, heeft het bestuur van Hawaï strikte restricties en commerciële vangstverboden ingesteld op het verzamelen van rifvissen. Door deze beschermingsmaatregelen en de toenemende succesvolle kweek van de soort in gevangenschap krijgen de natuurlijke populaties op de riffen weer de ruimte om te herstellen.

Deze soort heb ik het laatst in Artis gezien en gefotografeerd op 14-09-2026.

Deze soort is ook bekend onder de naam(en) Gele chirurgijnvis

Deze soort heb ik gezien in Artis | Pairi Daiza