Geelbruine koffervis
Ostracion cubicus
foto gemaakt in Burgers Zoo Arnhem 20-01-2026
De geelbruine koffervis (Ostracion cubicus), ook wel de gele koffervis genoemd, is een van de meest karakteristieke bewoners van de tropische riffen. De herkomst van deze soort beslaat de gehele Indo-Pacifische regio, van de Rode Zee en Oost-Afrika tot aan de kaste van de Grote Oceaan bij Mexico. De vis heeft een voorkeur voor koraalriffen en rotsachtige kustgebieden, waar hij wordt aangetroffen op diepten tussen de 1 en 40 meter. Het is een solitaire en relatief langzame zwemmer die zich voedt met een gevarieerd dieet van algen, micro-organismen, weekdieren en kleine schaaldieren. Bij gevaar kan de vis via de huid een giftige stof (ostracitoxine) afscheiden, die in kleine ruimtes fataal kan zijn voor andere vissen.
De herkenbaarheid van de geelbruine koffervis verandert drastisch tijdens zijn leven. De jonge exemplaren (juvenielen) zijn felgeel met scherp afgetekende zwarte stippen en hebben een bijna perfecte kubusvorm. Naarmate de vis ouder wordt, verandert dit; het lichaam wordt langer en de felle kleur vervaagt naar een doffer olijfgroen, bruin of zelfs grijsblauw. Bij volwassen dieren worden de zwarte stippen vaak omringd door een wit-blauwachtige gloed. De vis bezit een hard 'pantser' van vergroeide schubben, waardoor het lichaam stijf is; alleen de vinnen, ogen en bek kunnen vrij bewegen. Volwassen exemplaren kunnen een lengte bereiken van ongeveer 45 centimeter, wat aanzienlijk groter is dan hun schattige, kleine verschijning als jong dier doet vermoeden.
Wat betreft vergelijkbare soorten wordt de geelbruine koffervis vaak verward met de gevlekte koffervis (Ostracion meleagris). Het belangrijkste verschil is echter de kleur en vorm: de gevlekte koffervis is meestal donkerder (zwart of blauw) met veel kleinere witte stipjes en mist de typische gele fase. Ook de noordelijke koffervis vertoont gelijkenissen, maar deze heeft vaak hoornachtige uitsteeksels bij de ogen die bij de Ostracion cubicus volledig ontbreken. Door de unieke kubusvorm en de felle kleur van de jongen is de geelbruine koffervis in dat stadium echter met vrijwel geen enkele andere soort te verwarren.
De huidige status van de geelbruine koffervis wordt door de IUCN geclassificeerd als 'Niet bedreigd' (Least Concern). De soort is wijdverspreid en komt in gezonde aantallen voor in zijn natuurlijke habitat. Hoewel de vis populair is in de aquariumhandel vanwege zijn bijzondere uiterlijk, wordt hij in de natuur niet direct bedreigd door overbevissing. De grootste uitdaging voor de soort is de achteruitgang van koraalriffen door klimaatverandering, aangezien hij voor beschutting en voedsel sterk afhankelijk is van een gezonde rifstructuur. Voorlopig wordt de populatie echter als stabiel en veilig beschouwd.
Deze soort heb ik het laatst in Burgers Zoo gezien en gefotografeerd op 20-01-2026.
Deze soort heb ik gezien in Burgers Zoo
