Chocoladecichlide

Hypselecara temporalis

foto gemaakt in Artis Amsterdam 14-09-2026

De chocoladecichlide (Hypselecara temporalis) is een robuuste en karakteristieke zoetwatervis die zijn oorsprong vindt in het Amazonebekken in Zuid-Amerika. Het natuurlijke verspreidingsgebied strekt zich uit over delen van Brazilië, Peru, Colombia en Venezuela. In deze tropische regio's leefgebied bevindt zich voornamelijk in langzaam stromende tot stilstaande wateren, zoals beschutte rivierarmpjes, zandbanken, overstromingsgebieden en bosbekken (igapó's). De vissen zoeken bij voorkeur dekking rondom ondergedoken boomwortels, gevallen takken en dichte oevervegetatie. Ze leven meestal solitair of in paartjes en voeden zich in de natuur met een gevarieerd dieet dat bestaat uit kleine visjes, insecten, kreeftachtigen en plantaardig materiaal.

Uiterlijk is de chocoladecichlide een imposante verschijning die een lengte van zo'n vijfentwintig tot dertig centimeter kan bereiken. De vis is gemakkelijk te herkennen aan zijn hoge, krachtige lichaamsbouw en de unieke kleurstelling waaraan hij zijn Nederlandse naam dankt. De grondkleur van het lichaam varieert van warm chocoladebruin tot koperrood en olijfgroen. Kenmerkend is de grote, diepdonkere vlek op de flank van de vis, evenals een opvallende zwarte vlek op de staartwortel. De kop en keel van volwassen exemplaren vertonen vaak een intens robijnrode tot wijnrode gloed. Oudere dieren, en met name geslachtsrijpe mannetjes, ontwikkelen bovendien een duidelijke, massieve nekbult die hun robuuste profiel extra benadrukt.

Binnen de familie van Zuid-Amerikaanse cichliden (Cichlidae) vertoont de chocoladecichlide enige gelijkenis met soorten uit het geslacht Uaru, zoals de gewone uaru (Uaru amphiacanthoides). Hoewel beide soorten een vergelijkbare hoge lichaamsvorm en donkere flankvlek hebben, onderscheidt de uaru zich door een meer schijfvormig, platgedrukt lichaam en het ontbreken van de felle koperrode tot roodbruine gloed op de kop. De verwante soort Hypselecara coryphaenoides (de zwarte chocoladecichlide) lijkt nog sterker op H. temporalis, maar blijft over het algemeen donderder en doffer van kleur en mist de karakteristieke wijnrode tinten langs de buik en keel.

Wat betreft de huidige status is de chocoladecichlide op de wereldwijde Rode Lijst van de IUCN geclassificeerd als 'Niet Bedreigd' (Least Concern). De soort heeft een gigantisch verspreidingsgebied binnen het Amazonegebied en de populaties in het wild worden als stabiel en omvangrijk beschouwd. Hoewel lokale habitats soms beïnvloed worden door ontbossing, mijnbouw en watervervuiling, zijn er momenteel geen ernstige bedreigingen voor het voortbestaan van deze vis. Vanwege zijn relatief rustige en verdraagzame karakter is de chocoladecichlide bovendien een geliefde en regelmatig gehouden soort onder liefhebbers van grote Zuid-Amerikaanse cichliden.

Deze soort heb ik het laatst in Artis gezien en gefotografeerd op 14-09-2026.

Deze soort heb ik gezien in Artis